Informacja turystyczna Nałęczów
Al. Grabowa 6
24-150 Nałęczów
081 501 61 01
081 501 44 56 wew 111
Działalność finansowana przez Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego.
SZKOŁA ZIEMIANEK W NAŁĘCZOWIE
JUBILEUSZ 100-LECIA SZKOŁY ZIEMIANEK

Poniższy plan przedstawia miejsca usytuowania wystaw.

Przywrócenie pamięci historii niezwykłej szkoły zawdzięczamy kilku osobom, chętnie podejmującym poszukiwania śladów przeszłości wzniosłej i ofiarnej. W początku lat dziewięćdziesiątych XX w. Janina Babinicz-Witucka, ówczesna dyrektor Muzeum Ruchu Spółdzielczości w Nałęczowie, nabyła do zbiorów muzealnych ponad sto zdjęć wykonanych przez fotografów: Feliksa Soczkę i Zbigniewa Czarkowskiego, na których utrwalono działalność Szkoły Ziemianek. W końcu lat dziewięćdziesiątych w trakcie zbierania materiałów do artykułów na temat znaczących rodzin nałęczowskich etnografka nawiązała korespondencję z jedną z uczennic dawnej szkoły Wacławą Mokrzecką, która przesłała na jej ręce zbiór 93 wzorów haftów ze Szkoły Ziemianek, które to wzory wraz z właścicielką przewędrowały Brazylię i USA. Wzory haftów ze Szkoły Ziemianek trafiły do rąk Wiesławy Dobrowolskiej-Łuszczyńskiej, założycielki Klubu " Jesienni Entuzjaści " oraz Krystyny Tarki, prezes Klubu Haftu " Ziemianka", wchodzącego w skład " Entuzjastów ". Obie panie opracowały szkic. " Kolekcji nałęczowskiej ", w ramach której odtwarzane są we współczesnym ujęciu dawne wzory. Przez siedem lat " Ziemianki " wykonały kilkadziesiąt eksponatów, prezentując je na wielu wystawach w Polsce i za granicą: w Lublinie, Puławach, Bydgoszczy, Słupsku, francuskim Longueau i węgierskim Nyiracsad. Oglądali wystawę haftów z tej kolekcji także Ukraińcy z partnerskiego Horochowa. Każda prezentacja była okazją do przypomnienia historii Szkoły Ziemianek. Temu służyły także liczne prelekcje dla uczniów większości szkół miasta i gminy Nałęczów prowadzone przez członkinie Klubu Haftu. Szkoła funkcjonowała pod różnymi nazwami, mając zawsze charakter szkoły gospodarstwa wiejskiego. Uczono w niej przedmiotów ogólnokształcących: j.polskiego, matematyki,historii,przyrody. Przysposabiano dziewczęta także do prac domowych, takich jak: gotowanie i wypieki, pranie,prasowanie,utrzymywanie czystości i porządku w domu i obejściu, ale i prowadzenie budżetu domowego. Dbano o rozwój duchowy młodych panien, oprócz zajęć katechetycznych i pogadanek etycznych urządzano wycieczki krajoznawcze i zawodowe. Dużą wagę przykładano do stroju galowego uczennic , nawiązującego do tradycyjnego ludowego stroju polskiego. Na starych fotografiach możemy podziwiać różne wersje haftowanych bluzek, zapasek, samodzielnie tkanych spódnic i kamizelek. Przestrzegano w tej szkole tradycji, świadczą o tym zdjęcia dożynek parafialnych i dworskich, pielgrzymek, dorocznych wystaw z udziałem okolicznego ziemiaństwa, duszpasterzy, nałęczowian i kuracjuszy. Szkoła przetrwała do roku 1936, a następnie jej siedziba stałą się własnością Kurii Lubelskiej. W 1937 r. wyzwanie ziemianek podjęły pod kierunkiem ks. Józefa Matysiaka siostry betanki, organizując kursy dla dziewcząt wiejskich. Zdążyły zorganizować 1 lub 2 kursy do wybuchu II wojny światowej. Dziś budynek " Pod Jabłuszkiem " służy wiernym jako dom rekolekcyjny.
PO LATACH Z ENTUZJAZMEM
O nałeczowskiej Szkole Ziemianek jeszcze w czasie jej funkcjonowania często pojawiały sie artykuły w prasie. Ważne dla poznania tradycji tej szkoły są teksty M.Hemplowej, J.Wołłodkowej, M.Starnawskiej zamieszczane w " Ziemiance Polskiej ". W 1930 roku zorganizowano zjazd byłych uczestniczek kursów, który unaocznił, jak ważną rolę odegrała ta szkoła w życiu wiejskich dziewcząt. Poświęcono wtedy sztandar szkoły wyhaftowany przez same uczennice ( z godłem Polski i wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej ). Wszystkie materiały wspomnieniowe byłych uczennic ( np.Mokrzecka. Kisielewska, Hetmanówna - Mendel ) wskazują na duże przywiązanie absolwentek do tej placówki oświatowej mówiących o swej szkole jako " rajskim ogrodzie " podkreślają głębokie zaangażowanie nauczycieli w proces dydaktyczno - wychowawczy, przydatność przekazywanej tam wiedzy. Nie sposób też po latach nie pochylić czoła tak wielu osób reprezentujących środowisko ziemiańskie, podziwiając przede wszystkim ich powszechne poczucie odpowiedzialności za rozwój kraju i pomyślność ludzi żyjących w środowisku wiejskim. Ludzie tworzący nałęczowską Szkołę Ziemianek mogą być na zawsze przykładem współdziałania różnych warstw społecznych, pracujących z miłością dla swojego kraju.
" ZE SZKOLNEGO ALBUMU ''
Wystawa oryginałów fotografii związanych z historią Szkoły Ziemianek w latach 1908 - 1936 wchodzących w skład Zbiorów Specjalnych Miejsko-Gminnej Publicznej im. F.Morzyckiej w Nałęczowie. Scenariusz: Anna Wziątek, Małgorzata Żywicka, Katarzyna Wójcik. Wystawa czynna od marca do grudnia 2008 roku w salach biblioteki miejskiej, al.Lipowa 6, od poniedziałku do piątku w godz. 10.00 - 17.00, w soboty od 8.00 - do 13.00.
II PLENEROWA WYSTAWA WYSTAWA FOTOGRAFII " ŚWIATŁO "
Plenerowa wystawa " Światło " w Kawiarni - Galerii " Jaśminiwa " nawiązywać będzie do działalności założonego przez Stefana Żeromskiego w 1906 roku stowarzyszenia " Światło ", które miało na celu podniesienie poziomu oświaty. 29 współczsnych fotografii artystycznych warszawskiego fotografika Jacka Jędrzejczaka wskrzesi ducha niesienia kaganka oświaty sprzed stu lat . Przedstawione zostaną niecodzienne ujęcia fotograficzne starych ksiąg oraz współczesnych nośników oświaty: anten telewizji satelitarnej czy graffiti w skate - parku. Fotografie te mają skłonić obserwatora do własnych refleksji na temat współczesnych źródeł wiedzy i tych sprzed stu laty. Scenariusz: Izabella Nowotny. Wystawa czynna od kwietnia 2008 r. do kwietnia 2009 r. na terenie Galerii " Jaśminowa ", wąwóz Chmielewskiego 1b, od poniedziałku do piątku od godz. 14.00 do zmroku, w soboty i niedziele od godz. 11.00 do zmroku.
INSTALACJA " ATRIUM "
Praca zbiorowa młodzieży z Pańswowego Liceum Plastycznego im Józefa Chełmońskiego w Nałęczowie. Wśród dzisiejszych szkół nałęczowskich Liceum Plastyczne jest spadkobiercą tradycji dawnej Szkoły Rzeźbiarstwa, powstałej mniej więcej w tym samym czasie, co Szkoła Ziemianek. Założyciel tej szkoły - artysta rzeźbiarz Jan Żylski - wykładał również w Szkole Ziemianek. Założyciel tej szkoły - artysta rzeźbiarz Jan Żylski - wykładał również w Szkole Ziemianek. Instalacje " Atrium" można podziwiać w parku na budynku atrium, codziennie od świtu do zmroku.
" W KRĘGU NAŁĘCZOWSKICH ZIEMIANEK "
Wystawa plenerowa ukazująca wkłąd polskich rodzin ziemiańskich w tworzenie struktur oświatowych, początkowo tajnych w warunkach Polski pod zaborami, a następnie jawnych w okresie II Rzeczypospolitej. Ważnym motywem prezentacji jest ukazanie troski różnych pokoleń i stanów o zachowanie tradycji ogólnopolskiej i miejscowej. Scenariusz : Wiesława Dobrowolska - Łuszczyńska i Izabella Nowotny. Konsultacja: Janina Babinicz - Witucka. Wystawa czynna od 1 maja do 31 października 2008 roku przed budynkiem Urzędu Miasta i Gminy w Nałęczowie, w sąsiedztwie bramy głównej do parku.
" PRZED STU LATY W NAŁĘCZOWIE SZKOŁA ZIEMIANEK W LATACH 1908-1936 "
Wystawa plenerowa usytuowana na terenie Archidiecezjalnego Domu Rekolekcyjnego pw. Matki Boskiej Częstochowskiej, dawniej Szkoły Ziemianek. Zdjęcia na planszach ukazują zabudowania oraz sceny z życia szkoły kilkadziesiąt lat temu, dając okazję do wczucia się w atmosferę tamtych dni. Scenariusz: Wiesława Dobrowolska - Łuszczynska i Izabella Nowotny. Wystawa czynna codziennie od świtu do zmierzchu od 1 maja do 31 października 2008 r. w Nałęczowie, ul. Prusa 28.
POKAZ STROJÓW - MUNDURKÓW UCZENNIC ZE SZKOŁY ZIEMIANEK
W ramach VIII Majówki z Panem Prusem organizowanej przez Muzeum Bolesława Prusa w Nałęczowie oraz Towarszystwo Przyjaciół Nałęczowa można będzie podziwiać odtworzone przez członkinie Klubu Haftu " Ziemianka " przy Nałęczowskim Ośrodku Kultury dawne stroje uczennic szkoły " Pod Jabłuszkiem " . Hafty wykonały: Krystyna Tarka, Marta Kajka , Wiesława Dobrowolska - Łuszczynska, Adela Paciorek, Zenobia Czerniec, Irena Samoń, Anna Maciążek, Marta Duda. Spódnice z tkanych pasiaków wykonała p.Marta Miśniakiewicz z Pracowni Strojów Regionalnych i Narodowych w Bronicach. Stroje będzie można oglądać w Parku Zdrojowym 1 czerwca 2008 roku. 10.00 do zmierzchu.