Informacja turystyczna Nałęczów
Al. Grabowa 6
24-150 Nałęczów
081 501 61 01
081 501 44 56 wew 111
Działalność finansowana przez Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego.
Gmina Janowiec
- Janowiec położony jest w zachodniej części województwa lubelskiego nad rzeką Wisłą, w jej środkowym przełomowym odcinku. Założony został w 1537 roku jako prywatne miasto przez magnacki ród Firlejów na gruntach wsi Serokomla. Walory krajobrazowe, jak również sąsiedztwo położonego na przeciwległym brzegu Kazimierza Dolnego, miasteczka słynącego z renesansowych spichlerzy i kamienic, czyni to miejsce atrakcyjnym turystycznie.
Zabudowa Janowca ciągnie się wąskim pasem wzdłuż skarpy wiślanej, na której wznoszą się ruiny rezydencji kolejnych właścicieli Janowca: Firlejów, Dulskich, Tarłów, Lubomirskich. Wąskość układu przestrzennego miasteczka spowodowana była bezpośrednim sąsiedztwem terenów zalewowych, przylegających do Janowca od południa. Dominantą krajobrazową miasta jest bryła kościoła parafialnego z charakterystyczną okazałą wieżą kościelną wzniesioną na planie kwadratu, przykrytą czterospadowym dachem.
U podłoża skarpy janowieckiej, na której znajdują się ruiny zamku, występuje biała skała węglanowa – opoka. Opoki dzięki swoim właściwościom, takim jak duża porowatość (znaczna ilość wolnych przestrzeni) i wzrost twardości po wydobyciu na powierzchnię (w wyniku oddziaływania warunków atmosferycznych), przy łatwej dostępności skały, stanowiły popularny materiał budowlany. Zbocze porastają zarośla sucho- i wapieniolubne. Są one złożone z krzewów takich jak: jałowiec pospolity, berberys zwyczajny, śliwa tarnina, ligustr pospolity, wiele gatunków róż oraz głogi. Tutaj otwiera się wielka brama dolinna - północny odcinek Małopolskiego Przełomu Wisły.
Na południe od Janowca ciągnie się szeroki pas płaskich terenów równi zalewowej, na której mieszczą się stawy hodowlane. Kompleks stawów pełni funkcję nie tylko gospodarczą, ale ma także znaczenie krajobrazowe oraz posiada ogromną wartość przyrodniczą. Wzdłuż grobli stawów w układzie pasowym porasta roślinność wodna i szuwarowa, wśród której spotkać można paproć chronioną – salwinę pływającą, a także łączeń baldaszkowaty oraz rzęsę garbatą. Pobliskie tereny stanowią prawdziwy raj dla ptactwa. Spotykane były tu między innymi: płaskonos, cyranka, czy siaweczka rzeczna.
Z kolei na wschodnim skraju Równiny Radomskiej, na samej wysokiej krawędzi lewego zbocza doliny Wisły usytuowany jest Nasiłów. Tu znajduje się wyrobisko nieczynnego kamieniołomu. Kamieniołom w Nasiłowie uważany jest przez geologów za najlepsze odsłonięcie warstw pogranicza kredy i trzeciorzędu.
Na tym obszarze odnaleźć można interesującą roślinność wapieniolubną. Spośród roślin zielnych występują tu między innymi: aster gawędka, miłek wiosenny, lebiodka pospolita, len złocisty czy zawilec wielkokwiatowy. Nieprzeciętne walory krajobrazowe Janowca, a także janowieckich okolic zadecydowały o włączeniu tego obszaru do utworzonego w 1979 roku Kazimierskiego Parku Krajobrazowego.
W pobliżu niewielkiego rynku, u podnóży góry zamkowej stoi zabytkowy gotycki kościół pw. Św. Małgorzaty. Ten niewielki, jednonawowy kościółek został rozbudowany w połowie XVI wieku z fundacji wojewody ruskiego, Piotra Firleja, właściciela Janowca. Najcenniejszym zabytkiem wnętrza kościoła jest manierystyczny piętrowy nagrobek Andrzeja Firleja i jego żony, Barbary, dzieło wybitnego florenckiego rzeźbiarza Santi Gucciego Fiorentino, nadwornego artysty królów Zygmunta Augusta i Stefana Batorego.
Większa część wystroju kościoła, w tym znakomite barokowe ołtarze, powstały za czasów Lubomirskich z linii janowieckiej. Na szczególną uwagę zasługuje barokowy ołtarz główny, być może projektowany przez Tylmana z Gameren jak również późnobarokowe ołtarze boczne, zapewne pochodzące z puławskiego warsztatu braci Jana Eliasza i Henryka Hoffmannów.
Bastejowy zamek został wzniesiony w latach 1508 - 1526 staraniem Mikołaja Firleja hetmana wielkiego koronnego i przez ponad 150 lat pozostawał we władaniu Firlejów-jednego z najbardziej wpływowych rodów ówczesnej Polski. Jako budulec posłużyła opoka wapienna wydobywana w miejscowych kamieniołomach, uzupełniana w niektórych partiach cegłą, otynkowana i dla podniesienia wyrazistości ozdobiona malowanymi biało-cynobrowymi pasami. W roku 1760 Marcin Lubomirski założył park przy zamku, w którym stanął pałacyk z perspektywą widokową na dolinę Wisły.
Obecnie w parku znajduje się zabytkowy dwór
pochodzący z XVIII w. przeniesiony z Moniak koło Urzędowa, w którym to znajduje się stała wystawa wnętrz dworu ziemiańskiego, a także pokoje gościnne; spichlerz zbożowy, drewniany z XIX w., przeniesiony z Podlodowa nad Wieprzem, we wnętrzu którego podziwiać można wystawę etnograficzną: rzemiosło, sztukę ludową, transport wodny oraz rybołówstwo. W parku mieści się również Stodoła drewniana pochodząca z XIX w., przeniesiona z Wylągów.
Obecnie częściowo odbudowane i konserwowane wnętrza zamku dostępne są dla zwiedzających. Turystów przyciągają krużganki, dziedziniec, czy taras widokowy skierowany na dolinę Wisły. Zamek w Janowcu nad Wisłą jest siedzibą jednego z oddziałów Muzeum Nadwiślańskiego. Prezentowane są tu stałe wystawy dotyczące historii zamku. W okresie sezonu turystycznego (maj - październik) organizowane są również wystawy czasowe.
Janowiec oferuje wiele atrakcji turystycznych. Tradycja majówki w Janowcu jest długa, więc każdego roku można liczyć na wiele atrakcji związanych z wydarzeniami muzyczno-teatralnymi. Z kolei „Noc muzeów” na zamku to koncerty, akcje czołowych polskich performerów, gawędy o dawnym złotnictwie przy oryginalnym warsztacie złotniczym, wystawa sztuki współczesnej z kolekcji Lubelskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, kabaret Mimika i przede wszystkim zamek w nocnej scenerii. Święto Polskiej Niezapominajki obchodzone w Janowcu - jest to dzień, w którym wszyscy przekazują sobie dowody sympatii, pamięci i miłości wykorzystując upominek – błękitną niezapominajkę. Święto Niezapominajki organizowane jest przez dyrekcję Zespołu Szkół w Janowcu.W Janowcu odbywają się także Janowieckie Interpretacje Muzyki, które przyciągają dźwiękami muzyki klasycznej oraz festyny z udziałem zespołów biorących udział w Ogólnopolskim Festiwalu Tańców Lubelskich. Warto wspomnieć, że na rozległych łąkach na cuplu rok rocznie podziwiać można unikatowe malowidła ziemne zwane Landartem, autorstwa pana Jarosława Koziary, widoczne ze skarpy janowieckiej.
W okresie sezonu turystycznego swoją działalność przewozową prowadzi spółka „Prom”. Spółka umożliwia sprawną łączność pomiędzy Janowcem a Kazimierzem Dolnym i pozwala na szybkie przedostanie się na drugi brzeg rzeki.